Kira yönetimi sözlüğü

TCMB'nin her iş günü açıkladığı iki kur. Satış kuru daima daha yüksektir; sözleşmede hangisinin esas alındığı yazmıyorsa taraflar kendi lehine yorumlar.

Kira uyuşmazlıklarında dava öncesi başvurulan zorunlu aşama. Kiraya veren, masaya oturmadan doğrudan bu süreci başlatabilir; hazırlıksız yakalanan taraf dezavantajlı konuma düşer.

Ciro ne olursa olsun her dönem ödenen sabit kira tutarı. Ciro kirası bu tutarın altına inmez; yalnızca üzerine ekleme yapar.

Çok sayıda sözleşmenin aynı döneme denk gelen bitiş tarihi. Aynı anda çok sayıda yenileme müzakeresi yürütmek zorunda kalmak, hazırlık kalitesini düşürür.

Ciro üzerinden hesaplanan kira ile baz kira arasındaki pozitif fark. Formülü: Maks(0, net ciro × ciro oranı − baz kira).

Mağaza cirosunun belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanan kira. Hesaplanan tutar baz kirayı aşarsa aradaki fark ek olarak ödenir; aşmazsa yalnızca baz kira ödenir.

Sözleşmede belirlenen, cironun kiraya dönüşen yüzdesi. Perakende segmentine göre değişir; gıda ve yeme-içmede daha düşük, moda ve aksesuarda daha yüksek olma eğilimindedir.

Bütçe projeksiyonlarında, gerçekleşen cironun tahminden ne kadar sapabileceğini modellemek için kullanılan tolerans payı.

Bir işletmenin mevcut kiracıdan devralınması karşılığında ödenen bedel. Demirbaş, dekorasyon, stok, ruhsat ve kalan sözleşme süresini kapsar; hava parasından farkı, karşılığında somut ve belgelenebilir bir edimin bulunmasıdır.

Dövizli kiralarda, dönem içindeki iş günlerine ait kurların ortalaması. Ödeme günü kuruna göre dalgalanmayı yumuşatır ve bütçelemeyi öngörülebilir kılar.

Ciro kirasının devreye girdiği ciro seviyesi. Baz kira ÷ ciro oranı ile bulunur; bu ciroyu aşmayan dönemlerde ciro farkı doğmaz.

Sözleşmenin başından itibaren geçmesi gereken ve dolmadan feshin mümkün olmadığı kilit süre. İhbar süresiyle birlikte hesaplanması gerekir.

Sözleşmeyi sona erdirmek isteyen tarafın, karşı tarafa önceden bildirimde bulunması gereken süre. Kaçırıldığında sözleşme çoğu zaman kendiliğinden uzar.

Bir işyerinin konumundan ve yerleşik müşteri çevresinden doğan değeri için kira dışında, genellikle peşin ödenen bedel. Kanunda tanımı yoktur; eski adıyla peştemallık denen ticari teamülün karşılığıdır. Kime ödendiğine göre hukuki niteliği değişir.

Ödenen toplam kiranın net ciroya bölümü. Mağaza performansının en pratik göstergesidir; oran yükseldikçe lokasyon kârlılığı baskılanır.

Portföydeki mağazaların tek bir AVM grubunda veya mal sahibinde yoğunlaşması. Yoğunlaşma arttıkça müzakere gücü azalır ve tek bir ilişkiye bağımlılık riski doğar.

Dövizli kiranın TL karşılığının, kurdaki değişim nedeniyle dönemler arasında oluşan farkı. Portföyde dövizli sözleşme oranı yükseldikçe bütçe riski artar.

Aylık kiranın kiralanan alana bölümü. Farklı büyüklükteki mağazaları ve farklı AVM'lerdeki teklifleri karşılaştırmanın standart yolu.

KDV'den arındırılmış ciro. Kira hesapları net ciro üzerinden yapılır; kasadan çıkan brüt rakamla karıştırılması en sık görülen hesap hatasıdır.

AVM'nin güvenlik, temizlik, aydınlatma gibi ortak giderlerinden mağazaya düşen pay. Genellikle m² üzerinden dağıtılır ve kiradan ayrı fatura edilir.

Süresi dolan sözleşmenin, taraflardan biri usulüne uygun bildirimde bulunmadığı için aynı koşullarla devam etmesi. Piyasa kirasının altında veya üstünde kalmış sözleşmelerde maliyeti yüksektir.

Mağazaları kendi aralarında sıralamaya yarayan gösterge. Genellikle dönemin tahakkuk eden kirasının (baz kira + ciro kira farkı) ciroya oranından türetilir; oran yükseldikçe derece düşer.

Hava parasının eski ve hukuk metinlerinde daha sık görülen adı. İşyerinin yerleşik müşteri çevresi ve konumundan doğan, kiradan ayrı değeri anlatır.

Kiralamanın ay ortasında başladığı veya bittiği dönemlerde, gün sayısına orantılı hesaplanan kısmi kira.

İşyeri kiralarında kiracının, kira bedeli üzerinden hesaplayıp kiraya veren adına vergi dairesine yatırdığı kesinti. Sözleşmenin brüt mü net mi düzenlendiği ödenecek tutarı doğrudan değiştirir.

Kira artışının üst sınırını düzenleyen madde. Yenileme dönemindeki artış, TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını aşamaz; sözleşmede daha yüksek bir oran yazsa dahi uygulanabilir artış bu tavanla sınırlıdır.

Beş yılı dolduran kiralamalarda, kira bedelinin piyasa koşullarına göre yeniden tespiti için dava veya arabuluculuk yolunu düzenleyen madde. Bu aşamada TÜFE tavanı tek başına belirleyici olmaz.

Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceğini düzenleyen madde. Kiraya verene ödenen giriş bedeli / hava parası tartışmalarının dayanağı budur. 1 Temmuz 2020'den bu yana tacir ve tüzel kişi kiracılar için de yürürlüktedir.

Kira ödemesinin zamanında yapılmaması hâlinde doğan hukuki gecikme durumu. Biriken ihtarlar tek taraflı fesih hakkı doğurabilir.

Kiracının yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde kiraya verenin başvurabileceği, banka tarafından düzenlenen güvence. Vade takibi kaçırıldığında yenileme sorunları doğar.

Tüketici Fiyat Endeksi. Kira artışlarında endeksin 12 aylık ortalaması kullanılır ve TÜİK tarafından her ay açıklanır.