Lease Analytics Pro

Sözlük

Kira yönetimi sözlüğü

Zincir perakendede kira yönetiminin terimleri — mal sahibi tarafından değil, kirayı ödeyen tarafından anlatıldı.

Alış / satış kuru

TCMB'nin her iş günü açıkladığı iki kur. Satış kuru daima daha yüksektir; sözleşmede hangisinin esas alındığı yazmıyorsa taraflar kendi lehine yorumlar.

Arabuluculuk

Kira uyuşmazlıklarında dava öncesi başvurulan zorunlu aşama. Kiraya veren, masaya oturmadan doğrudan bu süreci başlatabilir; hazırlıksız yakalanan taraf dezavantajlı konuma düşer.

Baz kira

Ciro ne olursa olsun her dönem ödenen sabit kira tutarı. Ciro kirası bu tutarın altına inmez; yalnızca üzerine ekleme yapar.

Bitiş yoğunlaşması

Çok sayıda sözleşmenin aynı döneme denk gelen bitiş tarihi. Aynı anda çok sayıda yenileme müzakeresi yürütmek zorunda kalmak, hazırlık kalitesini düşürür.

Ciro kira farkı

Ciro üzerinden hesaplanan kira ile baz kira arasındaki pozitif fark. Formülü: Maks(0, net ciro × ciro oranı − baz kira).

Ciro kirası

Mağaza cirosunun belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanan kira. Hesaplanan tutar baz kirayı aşarsa aradaki fark ek olarak ödenir; aşmazsa yalnızca baz kira ödenir.

Ciro oranı

Sözleşmede belirlenen, cironun kiraya dönüşen yüzdesi. Perakende segmentine göre değişir; gıda ve yeme-içmede daha düşük, moda ve aksesuarda daha yüksek olma eğilimindedir.

Ciro sapma oranı

Bütçe projeksiyonlarında, gerçekleşen cironun tahminden ne kadar sapabileceğini modellemek için kullanılan tolerans payı.

Dönem ortalaması (kur)

Dövizli kiralarda, dönem içindeki iş günlerine ait kurların ortalaması. Ödeme günü kuruna göre dalgalanmayı yumuşatır ve bütçelemeyi öngörülebilir kılar.

Eşik ciro

Ciro kirasının devreye girdiği ciro seviyesi. Baz kira ÷ ciro oranı ile bulunur; bu ciroyu aşmayan dönemlerde ciro farkı doğmaz.

Fesih hakkı edinme

Sözleşmenin başından itibaren geçmesi gereken ve dolmadan feshin mümkün olmadığı kilit süre. İhbar süresiyle birlikte hesaplanması gerekir.

Fesih ihbar süresi

Sözleşmeyi sona erdirmek isteyen tarafın, karşı tarafa önceden bildirimde bulunması gereken süre. Kaçırıldığında sözleşme çoğu zaman kendiliğinden uzar.

Kira/ciro oranı

Ödenen toplam kiranın net ciroya bölümü. Mağaza performansının en pratik göstergesidir; oran yükseldikçe lokasyon kârlılığı baskılanır.

Kiraya veren konsantrasyonu

Portföydeki mağazaların tek bir AVM grubunda veya mal sahibinde yoğunlaşması. Yoğunlaşma arttıkça müzakere gücü azalır ve tek bir ilişkiye bağımlılık riski doğar.

Kur farkı

Dövizli kiranın TL karşılığının, kurdaki değişim nedeniyle dönemler arasında oluşan farkı. Portföyde dövizli sözleşme oranı yükseldikçe bütçe riski artar.

m² kira maliyeti

Aylık kiranın kiralanan alana bölümü. Farklı büyüklükteki mağazaları ve farklı AVM'lerdeki teklifleri karşılaştırmanın standart yolu.

Net ciro

KDV'den arındırılmış ciro. Kira hesapları net ciro üzerinden yapılır; kasadan çıkan brüt rakamla karıştırılması en sık görülen hesap hatasıdır.

Ortak alan aidatı (OAÜ)

AVM'nin güvenlik, temizlik, aydınlatma gibi ortak giderlerinden mağazaya düşen pay. Genellikle m² üzerinden dağıtılır ve kiradan ayrı fatura edilir.

Otomatik uzama

Süresi dolan sözleşmenin, taraflardan biri usulüne uygun bildirimde bulunmadığı için aynı koşullarla devam etmesi. Piyasa kirasının altında veya üstünde kalmış sözleşmelerde maliyeti yüksektir.

Performans skoru

Ödenen baz kira, ciro kirası ve elde edilen ciro birlikte değerlendirilerek üretilen, mağazaları kendi aralarında sıralamaya yarayan bileşik gösterge.

Pro-rata kira

Kiralamanın ay ortasında başladığı veya bittiği dönemlerde, gün sayısına orantılı hesaplanan kısmi kira.

Stopaj

İşyeri kiralarında kiracının, kira bedeli üzerinden hesaplayıp kiraya veren adına vergi dairesine yatırdığı kesinti. Sözleşmenin brüt mü net mi düzenlendiği ödenecek tutarı doğrudan değiştirir.

TBK m.344

Kira artışının üst sınırını düzenleyen madde. Yenileme dönemindeki artış, TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını aşamaz; sözleşmede daha yüksek bir oran yazsa dahi uygulanabilir artış bu tavanla sınırlıdır.

TBK m.345

Beş yılı dolduran kiralamalarda, kira bedelinin piyasa koşullarına göre yeniden tespiti için dava veya arabuluculuk yolunu düzenleyen madde. Bu aşamada TÜFE tavanı tek başına belirleyici olmaz.

Temerrüt

Kira ödemesinin zamanında yapılmaması hâlinde doğan hukuki gecikme durumu. Biriken ihtarlar tek taraflı fesih hakkı doğurabilir.

Teminat mektubu

Kiracının yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde kiraya verenin başvurabileceği, banka tarafından düzenlenen güvence. Vade takibi kaçırıldığında yenileme sorunları doğar.

TÜFE

Tüketici Fiyat Endeksi. Kira artışlarında endeksin 12 aylık ortalaması kullanılır ve TÜİK tarafından her ay açıklanır.

Terimleri biliyorsunuz. Portföyünüzü de görelim.

20 dakikalık demoda kendi sözleşmeleriniz üzerinden konuşalım.